Oleh: Rejal Arbee
Berita Harian (18/7/2013)
Semua kementerian dan agensi kerajaan tidak lama lagi
akan diwajibkan untuk menubuhkan unit integriti. Diharapkan dibuat dalam tempoh
terdekat bukannya berbulan disebabkan keadaan dalam pelbagai jabatan kerajaan
kini agak meruncingkan.
Kini sudah ada penjawat awam yang tidak kisah lagi dengan perbuatan tidak
amanah untuk menyara anak isteri mereka. Bagi sesetengah daripada mereka, apa
pun boleh asalkan dapat hidup mewah.
Usaha untuk menentukan wujudnya keadaan integriti terbaik
ini perlu juga merangkumi semua institusi kerajaan yang dipertanggungjawabkan
untuk mengeluarkan apa juga permit atau lesen untuk pelbagai khidmat, termasuk
permit untuk menubuhkan sesebuah institusi pengajian atau memperkenalkan
program pelajaran baru di institut pengajian tinggi.
Satu peristiwa yang berlaku baru-baru ini menggagalkan usaha sebuah syarikat
tersenarai awam di Bursa Malaysia yang dikuasai seorang pengusaha Melayu untuk
mengambil alih sebuah institusi pengajian tinggi dimiliki orang Cina hanya
kerana kerenah penjawat awam di Kementerian Pelajaran.
Wujudnya penjawat awam demikian bukan saja tidak membantu usaha murni itu
tetapi menghalangnya sehingga tarikh perjanjian awal pembelian itu luput
gara-gara kerenah penjawat awam yang sengaja melengahkan pertimbangan
pengeluaran permit dikehendaki.
Syarikat itu sudah mengemukakan permohonan mendapatkan permit membolehkannya
mengambil alih syarikat itu pada Februari lalu tetapi tidak mendapat sebarang
jawapan. Usaha untuk mendapat maklum balas mengenai permohonan itu tidak
berjaya kerana pegawai bertanggungjawab tidak boleh dihubungi. Setiap kali
menelefon ke pejabatnya, dia tidak ada kononnya sedang bercuti, menghadiri
kursus atau sakit.
Campur tangan menteri
Oleh itu, tiada siapa pun memberi perhatian kepada permohonan menghubungi
pejabat menteri terbabit. Apakah dengan campur tangan menteri baru mereka mahu
melihat permohonan itu?
Berikutan itu, minggu lalu penjawat awam terbabit tergesa-gesa memanggil
mesyuarat pada keesokannya. Mesyuarat itu dipengerusikan oleh seorang timbalan
ketua pengarah dan jelas daripada apa yang berlaku fail permohonan tidak pernah
dibuka. Mereka pula dengan selamba berkata, susah hendak mencari fail dan meminta
permohonan baru dibuat, sedangkan pegawai syarikat terbabit sudah mengeluarkan
salinan permohonan lengkap mereka dengan segala salinan dokumen yang
dikehendaki.
Yang menghairankan apakah jabatan itu tidak mempunyai sistem fail sendiri
supaya sebarang fail mengenai apa pun permohonan dikemukakan, disimpan secara
teratur dan mudah diperoleh apabila dikehendaki?
Difahamkan pengusaha itu sudah mengutus surat kepada menteri yang dia kenali
dan awal minggu ini penjawat awam terbabit barulah tersentak untuk berusaha
menimbang permohonan itu. Malangnya, nasi sudah menjadi bubur kerana perjanjian
awal jual beli antara kedua-dua syarikat terbabit sudah luput. Oleh kerana
kerenah penjawat awam ini, usaha mengambil alih sebuah syarikat bukan Melayu
oleh sebuah syarikat Melayu gagal. Siapa harus dipersalahkan atas kegagalan itu
kalau bukan penjawat awam terbabit?
Yang menghairankan apakah tiada peraturan yang mengehendaki semua jabatan
kerajaan, termasuk pihak berkuasa tempatan memberi maklum balas dalam masa
singkat kepada semua pemohon bahawa permintaan mereka sudah diterima dan sedang
diberi pertimbangan.
Jika tiada, apakah Jabatan Perkhidmatan Awam (JPA) tidak berfikir peraturan
demikian perlu diadakan? Tempohnya boleh dirunding antara JPA dan kementerian
atau jabatan berkaitan supaya tempoh yang munasabah boleh ditetapkan.
Galakkan perlakuan rasuah
Mana-mana penjawat awam tidak mematuhi tempoh itu boleh dikenakan tindakan
setimpal, termasuk memberhentikannya. Apa susahnya untuk memberi jawapan
permohonan sudah diterima atau sedang diberi pertimbangan?
Sikap tidak kisah sedemikian ini hanya membusukkan nama baik perkhidmatan awam
dan ia juga boleh menjurus kepada perlakuan rasuah. Sememangnya dalam hal ini,
pemohon mendapat tahu daripada rakan mereka bahawa permit atau lesen yang
mereka kehendaki itu boleh didapati dengan mudah tanpa sebarang kerenah
sekiranya mereka sanggup menghulurkan duit. Pengusaha itu sebagai seorang Islam
prihatin tidak mahu terbabit dalam sebarang perlakuan rasuah dan ini
menggagalkan usahanya itu.
Tidak menghairankan juga kenapa sebuah institusi pengajian tinggi yang sering
menghebohkan mengenai kedudukannya hingga ke peringkat antarabangsa dengan
mudah malah dalam tempoh seminggu berjaya memperoleh permit, misalnya untuk
memperkenalkan satu program pengajian baru.
Penulis ialah Felo Kanan di UKM
